नेपालले बनाउनैपर्ने पूर्वाधार काठमाडौं-रक्सौल रेलमार्ग हो

नागढुंगा सुरुङमार्ग बनेपछि धेरैले भनेका छन्, अब नेपाल सुरुङयुगमा प्रवेश गर्‍यो । तर नेपालमा सुरुङ खन्ने काम सन् १९१७ मा नै सुरु भएको थियो ।

त्यतिबेला मकवानपुरको चुरियामाइमा करिब ५०० मिटर लामो सुरुङ खनिएको थियो, जहाँबाट गाडीहरु पनि आउजाउ गर्थे । तर हाल त्यो सुरुङ प्रचलनमा छैन ।

त्यसपछि नेपालले विभिन्न जलविद्युत आयोजना, मेलम्ची खानेपानी आयोजना, भेरी बबई डाइभर्सन सुरुङ, सुनकोशी मरिण डाइभर्सन सुरुङ आदि बने ।

सडक सुरुङको कुरा गर्दा नागढुंगा सुरुङ तयार भएर परीक्षणको क्रममा छ भने बुटवल पाल्पा सडकको सिद्धबाबामा अनि काठमाडौं तराईमधेश फास्ट ट्र्याकमा तीनवटा सुरुङ बनेको छ ।

नेपालमा सुरुङ निर्माण अझै सर्वसुलभ हुन सकेको छैन । किनभने यसको लागत धेरै चर्को छ । नेपालले सुरुङमा कसरी प्रगति गर्न सक्छ, सुरुङ बनाउन कति आवश्यक छलगायतका विषयमा सुरुङका विज्ञ श्रीराम न्यौपानेसँग गरिएको कुराकानी :